Η άσκηση μπορεί να μειώσει κατά 45% το φορτίο κολπικής μαρμαρυγής

Για αρκετά χρόνια, τόσο οι ασθενείς με Κολπική Μαρμαρυγή (ΚΜ) όσο και οι κλινικοί γιατροί ανησυχούσαν ότι η σωματική δραστηριότητα θα μπορούσε να επιδεινώσει την κολπική μαρμαρυγή.

Ωστόσο, σύμφωνα με την μελέτη NEXAF, η οποία παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC) 2026, η άσκηση αποδεικνύεται εξαιρετικά ωφέλιμη.

Η μελέτη έδειξε ότι ένα εξατομικευμένο, δομημένο πρόγραμμα φυσικής δραστηριότητας διάρκειας 1 έτους μείωσε το συνολικό φορτίο της ΚΜ κατά 45% σε σύγκριση με τη συνήθη φροντίδα. Επιπλέον, οι ασθενείς πέτυχαν καλύτερη φυσική κατάσταση και παρουσίασαν 46% μείωση στις νοσηλείες που σχετίζονται με την ΚΜ.

Παρά τις σαφείς συστάσεις των κατευθυντήριων οδηγιών, οι έρευνες δείχνουν ότι μόνο 1 στους 10 ασθενείς παραπέμπεται σε πρόγραμμα αποκατάστασης βασισμένο στην άσκηση. Υπάρχει ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ των κλινικών οδηγιών και της καθημερινής πράξης.

Επιπλέον, οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτή η προληπτική στρατηγική πρέπει να είναι απόλυτα εξατομικευμένη, καθορίζοντας την ακριβή δόση και την ένταση της άσκησης που απαιτείται για να διασφαλιστεί τόσο το κλινικό όφελος όσο και η μακροχρόνια συμμόρφωση του ασθενούς.

Η μελέτη NEXAF απέδειξε ότι ένα υβριδικό μοντέλο, το οποίο συνδυάζει βραχυπρόθεσμη επίβλεψη με μακροχρόνια άσκηση στο σπίτι υποστηριζόμενη από ψηφιακά εργαλεία, είναι απόλυτα εφικτό στην καθημερινή πράξη και απαιτεί περιορισμένο προσωπικό.

Αυτό ακριβώς επιδιώκουμε και εμείς μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής μας.

Εφαρμόζουμε πρωτόκολλα άσκησης βασισμένα σε επιστημονικά δεδομένα ώστε να βελτιστοποιήσετε την καρδιακή σας υγεία.

Δοκιμάστε το Cardiac Exercise Rx
->  https://cardiac-exercise-rx.vercel.app

Η άσκηση βοηθά την καρδιά και το μυαλό. Θα πρέπει όμως να γίνεται με την σωστή καθοδήγηση.

Οι άνθρωποι με στεφανιαία νόσο δεν αντιμετωπίζουν μόνο προβλήματα με την καρδιά τους, το άγχος και η κατάθλιψη είναι πολύ πιο συχνά σε αυτή την ομάδα. Μια μεγάλη μελέτη του 2025 εξέτασε 36 κλινικές μελέτες και πάνω από 3.500 ασθενείς για να δει αν η άσκηση βοηθά, και αν έχει σημασία ο τρόπος που γίνεται.

Τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα: η άσκηση βελτίωσε την ποιότητα ζωής και μείωσε σημαντικά το άγχος και την κατάθλιψη. Τα οφέλη ωστόσο παρατηρήθηκαν μόνο όταν η άσκηση γινόταν υπό επίβλεψη και με την σωστή καθοδήγηση. Ενδιαφέρον είναι ότι ο τύπος της άσκησης (υψηλής έντασης ή μέτριας) είχε πολύ μικρότερη σημασία από την καθοδήγηση, τη δομή και την ανθρώπινη επαφή.

Είναι επομένως πολύ σημαντικό μετά από ένα καρδιακό επεισόδιο, να γίνονται εποπτευόμενες συνεδρίες άσκησης, οι οποίες αποδεδειγμένα δεν βοηθούν μόνο την καρδιά, αλλά υποστηρίζουν ουσιαστικά και την ψυχική υγεία.

Βιβλιογραφική αναφορά:
Toval A, et al. Eur Heart J. 2025;46:2186–2201. doi: 10.1093/eurheartj/ehae870

Μεταβλητότητα Καρδιακού Ρυθμού: Μια απλή ένδειξη για καλύτερη και πιο ποιοτική ζωή

Μετά από κάθε καρδιακό παλμό, ο χρόνος μέχρι τον επόμενο παλμό διαφέρει ελαφρώς, αυτή η φυσιολογική διακύμανση ονομάζεται «μεταβλητότητα καρδιακού ρυθμού» (HRV).

Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2020 συνέκρινε νέους ανθρώπους, ανθρώπους στην ηλικία των 80 ετών, και ανθρώπους άνω των 100 ετών, και βρήκε ότι η HRV τείνει να είναι υψηλότερη στους νέους και χαμηλότερη στους μεγαλύτερους. Ανάμεσα σε όσους ήταν άνω των 100 ετών και παρακολουθήθηκαν στον χρόνο, όσοι είχαν υψηλότερη HRV έζησαν περισσότερο από όσους είχαν χαμηλότερη. Αυτό υποδηλώνει ότι η HRV μπορεί να αποτελεί έναν απλό δείκτη της αντοχής και της γενικότερης υγείας του οργανισμού, όχι απλώς έναν αριθμό που αφορά την καρδιά.

Το ενθαρρυντικό είναι ότι η HRV δεν είναι σταθερή, και μπορεί να βελτιωθεί. Ο καλύτερος ύπνος, η αποτελεσματική διαχείριση του στρες και η τακτική αερόβια άσκηση είναι γνωστό ότι αυξάνουν την HRV με τον καιρό. Με άλλα λόγια, οι υγιεινές καθημερινές συνήθειες όχι μόνο σας κάνουν να νιώθετε καλύτερα, αλλά μπορεί πραγματικά να συμβάλλουν σε μια μεγαλύτερη και πιο υγιή ζωή.

Δεν χρειάζεται πλέον επίσκεψη στο νοσοκομείο για να ελέγξετε την HRV σας. Πολλά σύγχρονα smartwatches και συσκευές παρακολούθησης φυσικής κατάστασης μπορούν να τη μετρήσουν εύκολα, απευθείας από τον καρπό σας. Αν και αυτές οι συσκευές δεν αντικαθιστούν την ιατρική αξιολόγηση, μπορούν να αποτελέσουν έναν πρακτικό, χρήσιμο και αρκετά αξιόπιστο τρόπο για να παρακολουθείτε πώς επηρεάζουν τον οργανισμό σας οι καθημερινές σας συνήθειες.

Βιβλιογραφική αναφορά:
Hernández-Vicente A, Hernando D, Santos-Lozano A, et al. Heart Rate Variability and Exceptional Longevity. Front Physiol. 2020;11:566399. doi: 10.3389/fphys.2020.566399

Πότε ένας καρδιοπαθής είναι σε θέση να ταξιδέψει με αεροπλάνο;

Το ταξίδι με αεροπλάνο είναι γενικά ασφαλές για τους περισσότερους καρδιοπαθείς, εφόσον η κατάστασή τους είναι σταθερή και ελεγχόμενη από τον γιατρό τους.

Ωστόσο, οι συνθήκες της πτήσης (υψόμετρο, πίεση, ακινησία) κρύβουν συγκεκριμένους κινδύνους που μπορούν να επιβαρύνουν το καρδιαγγειακό σύστημα.

Παρόλο που η καμπίνα του αεροπλάνου είναι συμπιεσμένη, η πίεση του αέρα σε μεγάλο υψόμετρο είναι χαμηλότερη από ό,τι στο έδαφος. Αυτό μειώνει ελαφρώς το οξυγόνο στο αίμα, αναγκάζοντας την καρδιά να χτυπά πιο γρήγορα για να ανταπεξέλθει. Σε άτομα με στεφανιαία νόσο, καρδιακή ανεπάρκεια ή πνευμονική υπέρταση, η αλλαγή αυτή μπορεί να προκαλέσει δύσπνοια ή στηθάγχη

Η πολύωρη ακινησία σε στενό χώρο, σε συνδυασμό με την αφυδάτωση, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο δημιουργίας θρόμβων στα πόδια.

Το άγχος της μετακίνησης, οι καθυστερήσεις, η ορθοστασία στους ελέγχους και η μεταφορά αποσκευών απελευθερώνουν ορμόνες του στρες. Αυτές αυξάνουν απότομα την πίεση και τους καρδιακούς παλμούς, αυξάνοντας την πιθανότητα για αρρυθμίες ή ισχαιμικά επεισόδια.

Υπάρχουν συγκεκριμένες περιπτώσεις όπου η πτήση αντενδείκνυται απόλυτα μέχρι να σταθεροποιηθεί ο ασθενής :

1. Πρόσφατο έμφραγμα του μυοκαρδίου (συνήθως για τις πρώτες 1 έως 4 εβδομάδες, ανάλογα με τη βαρύτητα και αν υπήρξαν επιπλοκές).
2. Ασταθής στηθάγχη (πόνος στο στήθος που εμφανίζεται ακόμα και στην ηρεμία).
3. Μη ελεγχόμενη (όχι καλά ρυθμισμένη) καρδιακή ανεπάρκεια.
4. Σοβαρές, μη ελεγχόμενες αρρυθμίες
5. Πρόσφατη επέμβαση καρδιάς (συνήθως 4-6 εβδομάδες).

Αν ο καρδιολόγος δώσει την έγκρισή του για το ταξίδι, ο ασθενής οφείλει να ακολουθήσει τις παρακάτω οδηγίες :

1. Σωστή ενυδάτωση: Πίνετε αρκετό νερό κατά τη διάρκεια της πτήσης. Αποφύγετε αυστηρά το αλκοόλ και την καφεΐνη, καθώς επιτείνουν την αφυδάτωση και αυξάνουν τους παλμούς.
2. Σηκώνεστε και περπατάτε στον διάδρομο για μερικά λεπτά κάθε 1-2 ώρες.
3. Έχετε πάντα μαζί σας όλα τα φάρμακά σας στην καμπίνα του αεροπλάνου (όχι στις παραδοτέες αποσκευές) και σε ποσότητα μεγαλύτερη από τη διάρκεια του ταξιδιού.

Μπορεί το τεστ κόπωσης να αποκαλύψει το σύνδρομο Brugada;

Το σύνδρομο Brugada είναι μια κληρονομούμενη μορφή αρρυθμίας, όπου η καρδιά παρόλο που δομικά είναι απόλυτα φυσιολογική, κάτω από ορισμένες συνθήκες μπορεί να εμφανίσει επικίνδυνες αρρυθμίες.

Η διάγνωση συνήθως γίνεται με το ηλεκτροκαρδιογράφημα ηρεμίας, στο οποίο εντοπίζεται μια χαρακτηριστική αλλοίωση. Δυστυχώς σε κάποιες περιπτώσεις αυτή η αλλοίωση στο καρδιογράφημα παραμένει κρυμμένη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αν υπάρχει κλινική υποψία, η συγκεκριμένη αλλοίωση στο καρδιογράφημα αποκαλύπτεται με μια ειδική φαρμακευτική δοκιμασία πρόκλησης (τεστ αζμαλίνης).

Ο γενετικός έλεγχος μπορεί να βοηθήσει διαγνωστικά. Το πιο κοινό γονίδιο που συνδέεται με τη νόσο είναι το SCN5A (ευθύνεται για το 20-30% των περιπτώσεων).

Το τεστ κόπωσης είναι επίσης μια εξέταση που λίγοι γνωρίζουν ότι μπορεί να βοηθήσει στην διάγνωση του συνδρόμου Brugada. Συγκεκριμένα σε ένα άτομο με υποψία συνδρόμου Brugada και φυσιολογικό ηλεκτροκαρδιογράφημα ηρεμίας, η φάση αποκατάστασης στο τεστ κόπωσης μπορεί να αποκαλύψει την συγκεκριμένη αλλοίωση ειδικά σε ξαπλωτή θέση με την χρήση ¨υψηλών απαγωγών¨. Η μετάβαση από την κόπωση στην ηρεμία και οι συνθήκες απότομης επικράτησης του παρασυμπαθητικού συστήματος φαίνεται ότι ευνοούν την αποκάλυψη των συγκαλυμμένων ηλεκτροκαρδιογραφικών αλλοιώσεων του συνδρόμου σε ποσοστό 25%.

Σχετική αναφορά:
Exercise and Exercise Stress Testing in Brugada Syndrome: Diagnostic, Prognostic, and Safety Implications

Άσκηση μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου : πόσο νωρίς είναι ασφαλές να ξεκινούμε

Η φυσική άσκηση επιβάλλεται να διενεργείται συστηματικά σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο, καθώς αποδεδειγμένα μειώνει το ρίσκο μελλοντικών επεισοδίων. Σύμφωνα με την επικρατούσα κλινική πρακτική, οι περισσότεροι γιατροί συνιστούν την έναρξη άσκησης μετά την παρέλευση ενός μήνα από το επεισόδιο.

Σε μια ωστόσο πρόσφατη δημοσίευση φαίνεται ότι είναι ασφαλές να ξεκινά η άσκηση πολύ νωρίτερα.

Στην συγκεκριμένη έρευνα με δείγμα 165 ασθενείς που υπέστησαν οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου (μέση ηλικία 65 έτη, 65% άνδρες) αποδεικνύεται ότι σε διάστημα εντός μιας εβδομάδας από το εξιτήριο του ασθενούς είναι ασφαλές να ξεκινά η άσκηση.

Υπερτονίζεται από τους συγγραφείς της δημοσίευσης η ανάγκη για πρώιμη κινητοποίηση μετά από καρδιακό επεισόδιο, καθώς και η μεγάλη σημασία να γίνεται η άσκηση συστηματικά και υπό την καθοδήγηση του θεράποντα ιατρού.

Σχετική αναφορά:
American Journal of Preventive Cardiology
Available online 17 April 2026, 101641
Pre- and post-discharge physical activity in acute myocardial infarction: Relation to clinical events across 5-year follow-up

Είναι ηθικά και ιατρικά σωστό να διενεργείται το καρδιογράφημα σε όλους τους αθλητές;

Η διενέργεια ηλεκτροκαρδιογραφήματος αποτελεί βασικό μέρος της προαγωνιστικής

καρδιολογικής αξιολόγησης του αθλητή. Η συμβολή του καρδιογραφήματος στην ανίχνευση κλινικά σιωπηρών καταστάσεων που να προδιαθέτουν αθλητές σε αιφνίδιο καρδιακό θάνατο είναι καθοριστική, καθώς αυξάνει την ευαισθησία ανίχνευσης σε ποσοστό πάνω από 90%.

Για τον λόγο αυτό, σε χώρες όπως η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιταλία και το Ισραήλ θεσμοθετήθηκε με ειδική νομοθεσία η υποχρεωτική διενέργεια καρδιογραφήματος σε όσους συμμετέχουν σε επίσημες αθλητικές εκδηλώσεις.

Τον προηγούμενο χρόνο αντίστοιχη νομοθεσία ψηφίστηκε στην πολιτεία της Φλόριντα στην Αμερική. Αυτό προκάλεσε κάποιες αντιδράσεις από ειδικούς σε τέτοιο βαθμό που τελικά εκδόθηκε ανακοίνωση από το Αμερικάνικο Κολλέγιο Καρδιολογίας.

Την συγκεκριμένη ανακοίνωση προσυπογράφουν ορισμένα από τα μεγάλα ονόματα της Αθλητικής Καρδιολογίας στην Αμερική.

Σύμφωνα με αυτή την ανακοίνωση, η ευρεία χρήση του καρδιογραφήματος σε όλους τους αθλητές κρύβει αρκετές παγίδες. Βασικός προβληματισμός είναι ότι η μαζική διενέργεια καρδιογραφημάτων, ειδικά όταν αυτή διενεργείται από μη καταρτισμένα άτομα, οδηγεί σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση των εθνικών συστημάτων υγείας.

Η αλόγιστη και αχρείαστη παραπομπή αθλητών για περαιτέρω απεικονιστικές εξετάσεις επιφέρει πέραν από οικονομικό, και ψυχολογικό κόστος, καθώς και κοινωνικό στιγματισμό. Έφηβοι και νεαροί αθλητές αποκλείονται από τις ομάδες τους, χάνουν τις υποτροφίες τους, ενώ το ιατρικό τους αρχείο αμαυρώνεται με σοβαρές επιπτώσεις σε ζητήματα μελλοντικής εργοδότησης και ιατρικής ασφάλισης.

Σύμφωνα με την συγκεκριμένη ανακοίνωση, φαντάζει πιο χρήσιμο για το καλό της δημόσιας υγείας να εξοπλιστούν όλοι οι αθλητικοί χώροι με αυτόματους απινιδωτές παρά να διενεργούνται σε όλους τους αθλητές καρδιογραφήματα.

Όσον αφορά την χώρα μας, η υποδομή σε θέματα υγείας είναι καλύτερη και η πρόσβαση σε ειδικούς είναι σαφώς πιο εύκολη συγκριτικά με την Αμερική. Αυτό ενδεχομένως να επιτρέπει την ευρεία διενέργεια καρδιογραφημάτων σε αθλητές.

Ωστόσο, η συνεχής επιμόρφωση των γιατρών και η εξειδίκευση τους στην ερμηνεία του καρδιογραφήματος του αθλητή είναι απαραίτητη, ώστε το πραγματικό όφελος της δημόσιας υγείας να είναι μεγαλύτερο από το οικονομικό, κοινωνικό και ψυχολογικό κόστος.

Σχετική αναφορά:
JACC Journals, 13 February 2026
Opposing Legislative Mandates for ECG Screening in Competitive Athletes: A
Report of the American College of Cardiology Solution Set Oversight Committee

Βραδυκαρδία στους αθλητές : Αποτέλεσμα της προπόνησης ή μήπως γενετικό πλεονέκτημα

Η βραδυκαρδία διαπιστώνεται συχνά σε αθλητές αντοχής. Μάλιστα αρκετοί από αυτούς εμφανίζουν καρδιακή συχνότητα σε συνθήκες ηρεμίας κάτω από 40 κτύπους ανά λεπτό και καρδιακές (φλεβοκομβικές) παύσεις μέχρι και 3 δευτερόλεπτα.

Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα με 465 αθλητές αντοχής με καρδιακή συχνότητα ηρεμίας κάτω από 40 παλμούς, φαίνεται ότι συνυπάρχει πέραν της προπόνησης και κάποιο είδος γενετικής προδιάθεσης. Μάλιστα, αυτά τα άτομα με γενετικά προκαθορισμένη βραδυκαρδία υπερτερούσαν σε δείκτες αντοχής και παρουσίασαν μεγαλύτερες διαστάσεις καρδιάς. Σε διάστημα παρακολούθησης 5 χρόνων δεν προέκυψαν σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια.

Από την μελέτη λοιπόν, προκύπτει ότι πιθανόν κάποιοι να έχουν γενετικό πλεονέκτημα που να τους επιτρέπει να αποδίδουν καλύτερα σε αγωνίσματα αντοχής, έχοντας χαμηλότερους καρδιακούς παλμούς στην ηρεμία.

Σχετική αναφορά:
Circulation. Originally Published 18 December 2025
Bradycardia in Athletes: Prevalence, Mechanisms, and Risks
https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.125.076170

Κολπική μαρμαρυγή μετά από καρδιοχειρουργική επέμβαση CABG: αντιπηκτικά ή μήπως όχι

Η κολπική μαρμαρυγή είναι μια αρρυθμία, που εμφανίζεται συχνά μετά από καρδιοχειρουργικές επεμβάσεις CABG. Υπολογίζεται ότι θα εμφανιστεί στο 30% των περιπτώσεων, συνήθως είναι παροδική και στις περισσότερες περιπτώσεις αποκαθίσταται ο κανονικός ρυθμός, είτε αυτόματα είτε με κάποια ιατρική παρέμβαση.

Μετά από επεισόδια κολπικής μαρμαρυγής, και ειδικά σε άτομα με υποκείμενη καρδιακή νόσο, συνιστάται η μακροχρόνια λήψη αντιπηκτικών για πρόληψη θρομβοεμβολικών επεισοδίων.

Σε μια πρόσφατη δημοσίευση, αμφισβητείται το όφελος της μακροχρόνιας χορήγησης αντιπητικής αγωγής σε όσους εμφανίζουν κολπική μαρμαρυγή μετά από CABG. Συγκεκριμένα, σε μελέτη 198 ασθενών που υποβλήθηκαν στην συγκεκριμένη επέμβαση, το συνολικό φορτίο κολπικής μαρμαρυγής μετά από το διάστημα των πρώτων 30 ημερών, αξιολογήθηκε ως πολύ χαμηλό.

Σύμφωνα με τους μελετητές, προτείνεται η αξιολόγηση με συνεχή καταγραφή ρυθμού 30 μέρες μετά την επέμβαση, και αναλόγως του συνολικού φορτίου κολπικής μαρμαρυγής να αποφασίζεται η συνέχιση ή όχι της αντιπηκτικής αγωγής.

Σχετική αναφορά:
Long-Term Continuous Monitoring of New-Onset Atrial Fibrillation After Coronary
Artery Bypass Grafting
JAMA. Published Online: October 9, 2025

Συμπληρωματική χορήγηση κρεατίνης σε καρδιοπαθείς: ποια τα δεδομένα;

Η λήψη κρεατίνης έχει πλέον γίνει πολύ διαδεδομένη, καθώς οι αρχικές επιφυλάξεις του κόσμου καθησυχάστηκαν από αρκετές επιστημονικές μελέτες που επιβεβαιώνουν τόσο την ασφάλεια όσο και το όφελος του συγκεκριμένου σκευάσματος.

Συγκεκριμένα, αυξάνει την ενεργειακή απόδοση των μυών, βελτιώνει την φυσική κατάσταση και αντοχή (VO2 max), ενώ ταυτόχρονα μειώνει την πιθανότητα τραυματισμών. Σύμφωνα με τις μελέτες, αυτό οδηγεί σε βελτίωση της ποιότητας ζωής αλλά και σε αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης.

Η χρήση κρεατίνης σε ασθενείς με καρδιακές παθήσεις, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια, είναι περιορισμένη. Φαίνεται όμως ότι και σε αυτά τα άτομα, ως συμπληρωματική θεραπεία, μπορεί να μειώσει το αίσθημα κόπωσης και να υποβοηθήσει την καρδιακή αποκατάσταση. Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις ότι η λήψη κρεατίνης μπορεί να αμβλύνει τις μυϊκές ενοχλήσεις ή την μυοπάθεια που ενδεχομένως να προκαλεί σε κάποιους η λήψη στατίνης.

Χρειάζεται προσοχή, κατά την λήψη κρεατίνης, ώστε να μην προκληθεί αφυδάτωση λόγω της μετακίνησης υγρών στα κύτταρα. Θα πρέπει λοιπόν να γίνονται συστάσεις για επαρκή λήψη νερού, αλλά και τακτικό έλεγχο της νεφρικής λειτουργίας και των ηλεκτρολυτών.

Σχετική αναφορά:
Efficacy and safety of creatine supplementation in patients with heart failure and reduced ejection fraction: a pilot study
https://doi.org/10.1016/j.rccl.2024.10.012