Η άσκηση μπορεί να μειώσει κατά 45% το φορτίο κολπικής μαρμαρυγής

Για αρκετά χρόνια, τόσο οι ασθενείς με Κολπική Μαρμαρυγή (ΚΜ) όσο και οι κλινικοί γιατροί ανησυχούσαν ότι η σωματική δραστηριότητα θα μπορούσε να επιδεινώσει την κολπική μαρμαρυγή.

Ωστόσο, σύμφωνα με την μελέτη NEXAF, η οποία παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC) 2026, η άσκηση αποδεικνύεται εξαιρετικά ωφέλιμη.

Η μελέτη έδειξε ότι ένα εξατομικευμένο, δομημένο πρόγραμμα φυσικής δραστηριότητας διάρκειας 1 έτους μείωσε το συνολικό φορτίο της ΚΜ κατά 45% σε σύγκριση με τη συνήθη φροντίδα. Επιπλέον, οι ασθενείς πέτυχαν καλύτερη φυσική κατάσταση και παρουσίασαν 46% μείωση στις νοσηλείες που σχετίζονται με την ΚΜ.

Παρά τις σαφείς συστάσεις των κατευθυντήριων οδηγιών, οι έρευνες δείχνουν ότι μόνο 1 στους 10 ασθενείς παραπέμπεται σε πρόγραμμα αποκατάστασης βασισμένο στην άσκηση. Υπάρχει ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ των κλινικών οδηγιών και της καθημερινής πράξης.

Επιπλέον, οι ειδικοί τονίζουν ότι αυτή η προληπτική στρατηγική πρέπει να είναι απόλυτα εξατομικευμένη, καθορίζοντας την ακριβή δόση και την ένταση της άσκησης που απαιτείται για να διασφαλιστεί τόσο το κλινικό όφελος όσο και η μακροχρόνια συμμόρφωση του ασθενούς.

Η μελέτη NEXAF απέδειξε ότι ένα υβριδικό μοντέλο, το οποίο συνδυάζει βραχυπρόθεσμη επίβλεψη με μακροχρόνια άσκηση στο σπίτι υποστηριζόμενη από ψηφιακά εργαλεία, είναι απόλυτα εφικτό στην καθημερινή πράξη και απαιτεί περιορισμένο προσωπικό.

Αυτό ακριβώς επιδιώκουμε και εμείς μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής μας.

Εφαρμόζουμε πρωτόκολλα άσκησης βασισμένα σε επιστημονικά δεδομένα ώστε να βελτιστοποιήσετε την καρδιακή σας υγεία.

Δοκιμάστε το Cardiac Exercise Rx
->  https://cardiac-exercise-rx.vercel.app

Είναι ηθικά και ιατρικά σωστό να διενεργείται το καρδιογράφημα σε όλους τους αθλητές;

Η διενέργεια ηλεκτροκαρδιογραφήματος αποτελεί βασικό μέρος της προαγωνιστικής

καρδιολογικής αξιολόγησης του αθλητή. Η συμβολή του καρδιογραφήματος στην ανίχνευση κλινικά σιωπηρών καταστάσεων που να προδιαθέτουν αθλητές σε αιφνίδιο καρδιακό θάνατο είναι καθοριστική, καθώς αυξάνει την ευαισθησία ανίχνευσης σε ποσοστό πάνω από 90%.

Για τον λόγο αυτό, σε χώρες όπως η Κύπρος, η Ελλάδα, η Ιταλία και το Ισραήλ θεσμοθετήθηκε με ειδική νομοθεσία η υποχρεωτική διενέργεια καρδιογραφήματος σε όσους συμμετέχουν σε επίσημες αθλητικές εκδηλώσεις.

Τον προηγούμενο χρόνο αντίστοιχη νομοθεσία ψηφίστηκε στην πολιτεία της Φλόριντα στην Αμερική. Αυτό προκάλεσε κάποιες αντιδράσεις από ειδικούς σε τέτοιο βαθμό που τελικά εκδόθηκε ανακοίνωση από το Αμερικάνικο Κολλέγιο Καρδιολογίας.

Την συγκεκριμένη ανακοίνωση προσυπογράφουν ορισμένα από τα μεγάλα ονόματα της Αθλητικής Καρδιολογίας στην Αμερική.

Σύμφωνα με αυτή την ανακοίνωση, η ευρεία χρήση του καρδιογραφήματος σε όλους τους αθλητές κρύβει αρκετές παγίδες. Βασικός προβληματισμός είναι ότι η μαζική διενέργεια καρδιογραφημάτων, ειδικά όταν αυτή διενεργείται από μη καταρτισμένα άτομα, οδηγεί σε σημαντική οικονομική επιβάρυνση των εθνικών συστημάτων υγείας.

Η αλόγιστη και αχρείαστη παραπομπή αθλητών για περαιτέρω απεικονιστικές εξετάσεις επιφέρει πέραν από οικονομικό, και ψυχολογικό κόστος, καθώς και κοινωνικό στιγματισμό. Έφηβοι και νεαροί αθλητές αποκλείονται από τις ομάδες τους, χάνουν τις υποτροφίες τους, ενώ το ιατρικό τους αρχείο αμαυρώνεται με σοβαρές επιπτώσεις σε ζητήματα μελλοντικής εργοδότησης και ιατρικής ασφάλισης.

Σύμφωνα με την συγκεκριμένη ανακοίνωση, φαντάζει πιο χρήσιμο για το καλό της δημόσιας υγείας να εξοπλιστούν όλοι οι αθλητικοί χώροι με αυτόματους απινιδωτές παρά να διενεργούνται σε όλους τους αθλητές καρδιογραφήματα.

Όσον αφορά την χώρα μας, η υποδομή σε θέματα υγείας είναι καλύτερη και η πρόσβαση σε ειδικούς είναι σαφώς πιο εύκολη συγκριτικά με την Αμερική. Αυτό ενδεχομένως να επιτρέπει την ευρεία διενέργεια καρδιογραφημάτων σε αθλητές.

Ωστόσο, η συνεχής επιμόρφωση των γιατρών και η εξειδίκευση τους στην ερμηνεία του καρδιογραφήματος του αθλητή είναι απαραίτητη, ώστε το πραγματικό όφελος της δημόσιας υγείας να είναι μεγαλύτερο από το οικονομικό, κοινωνικό και ψυχολογικό κόστος.

Σχετική αναφορά:
JACC Journals, 13 February 2026
Opposing Legislative Mandates for ECG Screening in Competitive Athletes: A
Report of the American College of Cardiology Solution Set Oversight Committee

Βραδυκαρδία στους αθλητές : Αποτέλεσμα της προπόνησης ή μήπως γενετικό πλεονέκτημα

Η βραδυκαρδία διαπιστώνεται συχνά σε αθλητές αντοχής. Μάλιστα αρκετοί από αυτούς εμφανίζουν καρδιακή συχνότητα σε συνθήκες ηρεμίας κάτω από 40 κτύπους ανά λεπτό και καρδιακές (φλεβοκομβικές) παύσεις μέχρι και 3 δευτερόλεπτα.

Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα με 465 αθλητές αντοχής με καρδιακή συχνότητα ηρεμίας κάτω από 40 παλμούς, φαίνεται ότι συνυπάρχει πέραν της προπόνησης και κάποιο είδος γενετικής προδιάθεσης. Μάλιστα, αυτά τα άτομα με γενετικά προκαθορισμένη βραδυκαρδία υπερτερούσαν σε δείκτες αντοχής και παρουσίασαν μεγαλύτερες διαστάσεις καρδιάς. Σε διάστημα παρακολούθησης 5 χρόνων δεν προέκυψαν σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια.

Από την μελέτη λοιπόν, προκύπτει ότι πιθανόν κάποιοι να έχουν γενετικό πλεονέκτημα που να τους επιτρέπει να αποδίδουν καλύτερα σε αγωνίσματα αντοχής, έχοντας χαμηλότερους καρδιακούς παλμούς στην ηρεμία.

Σχετική αναφορά:
Circulation. Originally Published 18 December 2025
Bradycardia in Athletes: Prevalence, Mechanisms, and Risks
https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.125.076170

Νέα μελέτη απαντά στο ερώτημα : “Επηρεάζεται αρνητικά η καρδιά από την συμμετοχή σε μαραθωνίους;”

Το τρέξιμο αποτελεί μια ιδιαίτερα δημοφιλή ενασχόληση, σε βαθμό που πολλοί είναι αυτοί που επιδιώκουν να ξεπεράσουν τον εαυτό τους και να λάβουν μέρος στην απόσταση του μαραθώνιου δρόμου των 42km.

Σε μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό JAMA, τονίζεται ότι αμέσως μετά από ένα τέτοιο αγώνα παρατηρείται μια εικόνα καταπόνησης της δεξιάς κοιλίας της καρδιάς με ελάττωση της συσταλτικότητας (από 52.4% σε 47.6%). Σε διάστημα 3 ημερών όμως η συσταλτικότητα της δεξιάς κοιλίας ανακάμπτει στο φυσιολογικό.

Τα άτομα που συμμετείχαν στην έρευνα (152 άνδρες, μέσης ηλικίας 43) έμειναν υπό παρακολούθηση για 10 χρόνια χωρίς να διαπιστωθεί οποιαδήποτε καρδιαγγειακή επιβάρυνση.

Από την έρευνα αυτή προκύπτει το συμπέρασμα ότι ένας αγώνας αντοχής, όπως ο μαραθώνιος, προκαλεί μια οξεία αντίδραση του μυοκαρδίου, που διορθώνεται σε διάστημα 3 ημερών.

Αυτή η έρευνα είναι ιδιαίτερα καθησυχαστική για τους αθλητές αντοχής, καθώς μετά από 10 χρόνια παρακολούθησης δεν επιβεβαιώνεται οποιαδήποτε βλαπτική επίδραση στο μυοκάρδιο.

Θα πρέπει ωστόσο να γνωρίζουν όσοι τρέχουν ότι θα πρέπει να δίδεται ο απαραίτητος χρόνος ανάπαυσης μετά από αγώνες μαραθωνίου, ώστε να μπορεί η καρδιά να έχει τον χρόνο να ανακάμψει.

Reference:
Long-Term Changes in Ventricular Function in Recreational Marathon Runners.
JAMA Cardiology
Published Online: December 10, 2025
doi: 10.1001/jamacardio.2025.4456

Άσκηση μετά από οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου (πρακτικές συμβουλές)

1. Ξεκινήστε αργά και προχωρήστε σταδιακά:

• Αρχίστε με ασκήσεις χαμηλής έντασης (περπάτημα υπό την μορφή περιπάτου, απλές διατάσεις των μυών).
• Αποφύγετε ξαφνικές και έντονες κινήσεις (βάρη, τρέξιμο).

2. Επιλέξτε ασφαλείς και αποτελεσματικές ασκήσεις:

• Περπάτημα (ξεκινήστε με 5–10 λεπτά, 2–3 φορές/ημέρα).
• Στατικό ποδήλατο (ελεγχόμενη ένταση).
• Ελαφριά αντίσταση (ελαφριά βάρη ή ελαστικές ταινίες).
• Αποφύγετε ισομετρικές ασκήσεις (π.χ. βαριά βάρη, κάμψεις).

3. Παρακολουθήστε την ένταση (Χρησιμοποιήστε το “Talk Test” ή τον καρδιακό ρυθμό) :

• Ασκηθείτε σε επίπεδο όπου μπορείτε να μιλάτε άνετα (χωρίς δύσπνοια).
• Στόχος 50–70% της μέγιστης καρδιακής σας συχνότητας (όπως ορίζει ο γιατρός).

4. Σταματήστε αμέσως αν εμφανιστεί :

• Πόνος/δυσφορία στο στήθος.
• Σοβαρή δύσπνοια.
• Ζάλη ή αίσθημα παλμών.

5. Ζέσταμα (warm-up) και χαλάρωση (cool-down) :

• Ζεσταθείτε για 5–10 λεπτά (με ελαφρύ περπάτημα/τέντωμα).
• Χαλαρώστε μετά την άσκηση για να αποφύγετε απότομες πτώσεις πίεσης.

6. Να είστε συνεπείς, αλλά ακούστε το σώμα σας :

• Στόχος 150 λεπτά/εβδομάδα μέτριας άσκησης (αν η κατάσταση το επιτρέπει).
• Ξεκουραστείτε αν νιώθετε κουρασμένος—η άσκηση δεν πρέπει να προκαλεί εξάντληση.

7. Αποφύγετε ακραίες συνθήκες :

• Ασκηθείτε σε φυσιολογικές θερμοκρασίες (αποφύγετε έντονο κρύο ή ζέστη).
• Μείνετε ενυδατωμένοι, αλλά μην πίνετε υπερβολικές ποσότητες νερού πριν την άσκηση.

8. Ακολουθήστε τις ιατρικές συμβουλές :

• Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε οποιαδήποτε νέα άσκηση.
• Συμμετοχή σε πρόγραμμα καρδιακής αποκατάστασης.

Αιφνίδιος καρδιακός θάνατος σε αγώνες μαραθωνίου

Το τρέξιμο αποτελεί στην εποχή μας αναμφίβολα μια ιδιαίτερα δημοφιλή δραστηριότητα. Ενδεικτικό είναι ότι κατά το διάστημα 2010 μέχρι 2023 στην Αμερική συμμετείχαν σε αγώνες τρεξίματος μαραθωνίου (42Km) και ημιμαραθωνίου (21Km) δρόμου 29 εκατομμύρια άτομα.

Σε αυτό το διάστημα παρατηρήθηκε ότι η πιθανότητα καρδιακής ανακοπής (176 επεισόδια) παραμένει σταθερή (0.6 συμβάντα ανά 100000 συμμετοχές), ενώ η πιθανότητα καρδιακού θανάτου (59) έχει συγκριτικά μειωθεί κυρίως λόγω της εφαρμογής πλάνων διάσωσης με γρήγορη παροχή απινίδωσης.

Η πιθανότητα καρδιακής ανακοπής είναι σημαντικά μεγαλύτερη σε άνδρες συγκριτικά με γυναίκες (10:1) και σε αγώνες μαραθωνίου συγκριτικά με τον ημιμαραθώνιο (2:1).

Η συχνότερη αιτία των επεισοδίων είναι η στεφανιαία νόσος (50%), ενώ σε ένα σημαντικό ποσοστό (40%) το συμβάν παρέμεινε ανεξήγητο. Η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια ήταν η αιτία μόνο στο 7%, εύρημα που ενισχύει την θεωρία ότι αυτή η πάθηση προκαλεί σοβαρές αρρυθμίες πιο συχνά σε αθλήματα όπως το ποδόσφαιρο και το μπάσκετ, παρά στα αγωνίσματα αντοχής.

Από τα ευρήματα προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα :

1. Η πιθανότητα καρδιακής ανακοπής είναι μικρή, αλλά σίγουρα όχι αμελητέα
2. Σε αγώνες μαραθωνίων η ύπαρξη καλά σχεδιασμένου πλάνου δράσης και αντιμετώπισης με άμεση παροχή απινιδωτή έχει πρώτιστη σημασία
3. Η διαχείριση των αθλητών αντοχής θα πρέπει να περιλαμβάνει υψηλή διαγνωστική υποψία και έγκαιρη αντιμετώπιση της στεφανιαίας νόσου από την υποκλινική της φάση με την έναρξη στατίνης.

Σχετική αναφορά:
Kim JH, et al. JAMA. 2025;doi:10.1001/jama.2025.3026.

Η σύγχρονη προσέγγιση στην καρδιολογική αξιολόγηση του αθλητή

Ο προ-αγωνιστικός καρδιολογικός έλεγχος αποσκοπεί στο να εντοπίσει δομικές ή ηλεκτρικές διαταραχές στην καρδιά όσων επιθυμούν να αθλούνται σε ανταγωνιστικό επίπεδο.

Η απόφαση ωστόσο για την δυνατότητα συμμετοχής ή όχι ενός αθλητή, ξεπερνά τα όρια της ιατρικής επιστήμης.

Πέραν από τα ιατρικά δεδομένα, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη ηθικά και νομικά ζητήματα. Πρέπει να αναγνωρίζεται το δικαίωμα ελεύθερης βούλησης του κάθε αθλητή καθώς και οι ψυχικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις που μπορεί να επιφέρει ο αποκλεισμός από την άθληση.

Σε αυτές τις πολύ βασικές αρχές εστιάζεται η πρόσφατη επιστημονική πρόταση του Αμερικανικού Κολλεγίου Καρδιολογίας. Δίδεται έμφαση στην αρχή της απόφασης από κοινού κατόπιν της ιατρικής συμβουλής (informed shared decision-making), που καλό είναι να εφαρμοστεί και στην χώρα μας.

Σχετική αναφορά:
https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/CIR.0000000000001297

Πόσα χρόνια ζωής κερδίζουν όσοι ασκούνται συστηματικά;

Η άσκηση πιθανόν να αποτελεί την πιο ασφαλή επένδυση για την υγεία μας.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά τουλάχιστον 150 λεπτά άσκησης την εβδομάδα.

Σύμφωνα με μια πρόσφατη δημοσίευση που συμπεριέλαβε ενήλικες ηλικίας 40 χρονών και πάνω, τα άτομα με την μεγαλύτερη διάρκεια συστηματικής άσκησης αναμένεται να αυξήσουν το προσδόκιμο επιβίωσης τους, κερδίζοντας 5.3 χρόνια επιπλέον ζωής.

Από την άλλη, όσον αφορά τα άτομα που ασκούνται λιγότερο υπολογίστηκε από την συγκεκριμένη μελέτη ότι για κάθε επιπλέον 1 ώρα άσκησης, θα κερδίζουν 6.3 ώρες προσδόκιμου επιβίωσης.

Σχετική αναφορά:
Veerman L, Tarp J, Wijaya R, et al.
Physical activity and life expectancy: a life-table analysis
British Journal of Sports Medicine Published Online First: 14 November 2024

Βραδυκαρδία σε αθλητές αντοχής : ποια η πιθανότητα να χρειαστούν βηματοδότη

Η βραδυκαρδία που συχνά παρατηρείται σε αθλητές αντοχής, γενικά αντιμετωπίζεται ως μια καλοήθης κατάσταση που αποτελεί μέρος της προσαρμογής της καρδιάς ώστε να μπορέσει να αντεπεξέλθει στο υψηλό φορτίο άσκησης.

Ωστόσο σε μια πρόσφατη δημοσίευση, που συμπεριέλαβε ένα μεγάλο αριθμό αθλητών σκι μεγάλων αποστάσεων στην Σουηδία αναδεικνύεται ο σχετικά υψηλός κίνδυνος πρόκλησης συνδρόμου νοσούντος φλεβοκόμβου, καθώς και η πιθανότητα ανάγκης τοποθέτησης μόνιμου βηματοδότη. Το φαινόμενο παρουσιάζεται πιο έκδηλο σε άντρες αθλητές, και ιδιαίτερα σε αυτούς με τις πιο καλές επιδόσεις.

Από την μελέτη προκύπτουν φυσικά, για μια ακόμα φορά, και τα πολλαπλά οφέλη που προκύπτουν από την άθληση αντοχής. Παρά τον σχετικό κίνδυνο πρόκλησης κλινικά σημαντικής βραδυκαρδίας, οι αθλητές ζουν περισσότερα χρόνια και με καλύτερους δείκτες ποιότητας ζωής.

Σχετική αναφορά:
Circulation
Long-Term Incidence of Bradycardia and Pacemaker Implantations Among Cross-Country Skiers: A
Cohort Study
Circulation 2024 Aug 05;[EPub Ahead of Print], N Svedberg, J Sundström, S James, U Hållmarker, K
Hambraeus, K Andersen

Τι καρδιαγγειακό όφελος προσφέρει το κάθε είδος άσκησης

Σε μια πρόσφατη έρευνα με 406 υπέρβαρους ενήλικες (ηλικές 35-70) με διεγνωσμένη αρτηριακή υπέρταση, διενεργήθηκε τυχαιοποιημένη μελέτη σε 4 διαφορετικά είδη παρέμβασης:

1. Άσκηση με αντιστάσεις (resistance exercise) : 102 άτομα
2. Αερόβια άσκηση (aerobic exercise) : 101 άτομα
3. Συνδυαστική άσκηση (combined resistance and aerobic exercise) : 101 άτομα
4. Καθόλου άσκηση : 102 άτομα

Η άσκηση είχε διάρκεια 1 ώρα, 3 φορές την βδομάδα, για διάστημα 1 χρόνου.

Από την μελέτη προέκυψε ελάττωση του προφίλ καρδιαγγειακού κινδύνου κατά 15% με την αερόβια άσκηση και κατά 16% με την συνδυαστική άσκηση.

Η άσκηση με αντιστάσεις δεν κατόρθωσε ουσιαστική μεταβολή του καρδιαγγειακού ρίσκου, επιτυγχάνοντας μια οριακή ελάττωση του καρδιαγγειακού ρίσκου κατά 2%.

Σχετική αναφορά:
Aerobic, resistance, or combined exercise training and cardiovascular risk profile in overweight or obese
adults: the CardioRACE trial
European Heart Journal
Published: 17 January 2024