PLEASE WAIT, LOADING

woman-athlete-heart-pain.jpg

Ο κίνδυνος μιας γυναίκας που αθλείται να υποστεί αιφνίδιο καρδιακό θάνατο (sports related sudden cardiac death) υπολογίζεται να είναι μέχρι και 33 φορές μικρότερος από τον αντίστοιχο κίνδυνο ενός άνδρα.

Αρχικά είχε τεθεί η υποψία ότι το φαινόμενο αυτό αποδίδεται στην μαζικότερη συμμετοχή των ανδρών στον αθλητισμό. Ωστόσο φαίνεται ότι ο ισχυρισμός αυτός είναι αναληθής, καθώς στους πρόσφατους Ολυμπιακούς αγώνες το 45% ήταν γυναίκες. Η συμμετοχή μάλιστα των γυναικών σε αγωνίσματα αντοχής έχει πλέον γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής. Τα αγωνίσματα στα οποία καταγράφονται τα περισσότερα περιστατικά αιφνίδιου θανάτου είναι η καλαθόσφαιρα (κυρίως σε νεαρούς άνδρες στην Αμερική), το ποδόσφαιρο (σε νεαρούς άνδρες στην Ευρώπη) και ακολούθως το τρέξιμο, η ποδηλασία και η κολύμβηση (με κάπως πιο ίση κατανομή ανάμεσα στα δύο φύλα).

Παθήσεις όπως η υπερτροφική και αρρυθμιογόνος μυοκαρδιοπάθεια, καθώς και το σύνδρομο Brugada φαίνεται ότι είναι πιο πιθανό να εκδηλώσουν επικίνδυνες αρρυθμίες σε άνδρες παρά σε γυναίκες.

Επιπλέον η αθηρωμάτωση των στεφανιαίων αγγείων, αλλά και η κολπική μαρμαρυγή είναι σαφώς συχνότερα στο ανδρικό φύλο. Πιθανότερη εξήγηση των πιο πάνω δεδομένων είναι η προστατευτική δράση των οιστρογόνων. Γενικότερα επίσης οι γυναίκες παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα αρτηριακής πίεσης, καθώς και μια κοινωνική συμπεριφορά με μικρότερη ροπή προς καταχρήσεις επιβαρρυντικών ουσιών.

Σχετική αναφορά:
Risk of sports-related sudden cardiac death in women
Eur Heart J 2021 Dec 11;[EPub Ahead of Print], D Rajan, R Garcia, J Svane, J Tfelt-Hansen


image0.jpeg

Πως αξιολογούνται οι έκτακτες κοιλιακές συστολές κατά την δοκιμασία κόπωσης.

Οι έκτακτες κοιλιακές συστολές αποτελούν μια συχνή μορφή αρρυθμίας. Η κλινική αξιολόγηση τους καθιστά αναγκαία ορισμένες φορές την διενέργεια απεικονιστικών και λειτουργικών εξετάσεων.

Η δοκιμασία κόπωσης είναι μια εξέταση με την οποία παρακολουθείται η ηλεκτρική δραστηριότητα και συμπεριφορά της καρδιάς κατά την άσκηση. Αρρυθμίες είναι δυνατόν να καταγραφούν κατά την διάρκεια της εξέτασης. Σε μια πρόσφατη δημοσίευση τονίζεται ότι οι έκτακτες κοιλιακές συστολές που εμφανίζονται στην φάση αποκατάστασης είναι δείκτες δυσμενούς πρόγνωσης.

Η παρουσία τους είναι πιθανόν να υποδηλώνει την καθυστερημένη επαναφορά και επικράτηση του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος και να σχετίζεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Λιγότερη ανησυχία θα πρέπει να προκαλούν οι έκτακτες κοιλιακές συστολές που εμφανίζονται κατά την άσκηση, κυρίως όταν αυτές εκλείπουν στην φάση αποκατάστασης.

Γενικότερα λοιπόν, αυξημένο φορτίο εκτάκτων κοιλιακών συστολών στην φάση αποκατάστασης, ιδιαίτερα αν αυτές έχουν ποικίλη μορφολογία, θα πρέπει να εγείρουν την κλινική υποψία για περαιτέρω εξετάσεις.

Σχετική αναφορά
Exercise-Induced Ventricular Ectopy and Cardiovascular Mortality in Asymptomatic Individuals
Marwan M. Refaat, Charbel Gharios, M. Vinayaga Moorthy, Farah Abdulhai, Roger S. Blumenthal, Miran
A. Jaffa, and Samia Mora
J Am Coll Cardiol. 2021 Dec, 78 (23) 2267–2277


Heart-Brugada-syndrom.jpg

Μορφολογικές αλλοιώσεις της καρδιάς σε σύνδρομο Brugada

Το σύνδρομο Brugada αποτελεί μια κληρονομούμενη αρρυθμιογόνο διαταραχή με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά ευρήματα στο ηλεκτροκαρδιογράφημα.

Έχουν προταθεί κατά καιρούς διάφοροι τρόποι στην διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση αυτών των ατόμων, με κυριότερους και πιο καθοριστικούς παράγοντες την καταγραφή κακοήθους/επικίνδυνης αρρυθμίας και το βεβαρημένο κληρονομικό ιστορικό.

Σε μια πρόσφατη δημοσίευση γίνεται αναφορά στον εντοπισμό παθολογικής συσσώρευσης ινώδους ιστού, κυρίως στον χώρο εξόδου της δεξιάς κοιλίας. Είναι μάλιστα πιθανό αυτή η ιστολογική διαφοροποίηση να ευνοεί στα άτομα με Brugada την πρόκληση αρρυθμιών μέσω διαταραχών επαναπόλωσης και μηχανισμού επανεισόδου.

Αναμένεται ότι στα προσεχή χρόνια η διενέργεια εξειδικευμένων απεικονιστικών μεθόδων (κυρίως το cardiac MRI) θα αποκτήσει σημαντικό ρόλο στην διαστρωμάτωση του κινδύνου και στην διαχείριση των ασθενών με σύνδρομο Brugada.

Σχετική αναφορά:
Miles C, Asimaki A, Ster IC, et al. Biventricular Myocardial Fibrosis and Sudden Death in Patients With
Brugada Syndrome. J Am Coll Cardiol. 2021;78(15):1511-1521.


heart-fireworks.jpg

Αμφιλεγόμενο το όφελος των β-αναστολέων στην καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης.

Αποδεδειγμένα οι β-αναστολείς αποτελούν μια κατηγορία φαρμάκων που μειώνουν την θνητότητα σε άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια και επηρεασμένο κλάσμα εξώθησης (HFrEF).

Κάτι αντίστοιχο δεν έχει μέχρι σήμερα αποδειχτεί σε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια και διατηρημένο κλάσμα εξώθησης (HFpEF). Παρόλα αυτά χρησιμοποιούνται σε σημαντικά ευρεία κλίμακα, κάτι που βασίζεται σε περιορισμένα βιβλιογραφικά δεδομένα.

Σε μια πρόσφατη δημοσίευση, γίνεται λόγος για το όφελος που προκύπτει σε ορισμένους ασθενείς με HFpEF όταν διακοπούν οι β-αναστολείς. Συγκεκριμένα, τα άτομα που είχαν ανεπαρκή χρονότροπη απάντηση στην άσκηση με την απόσυρση των συγκεκριμένων φαρμάκων παρουσίασαν βελτίωση της αερόβιας αντοχής και απόδοσης τους κατά 17%.

Ενθαρρύνεται λοιπόν η εξατομίκευση στην θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών με HFpEF. Η βελτίωση της αερόβιας απόδοσης αποτελεί μια παράμετρο με σημαντικές προεκτάσεις, τόσο στην ποιότητα ζωής των ασθενών όσο και στην νοσηρότητα τους.

Σχετική αναφορά:
Journal of the American College of Cardiology
Effect of β-Blocker Withdrawal on Functional Capacity in Heart Failure and Preserved Ejection Fraction
J Am Coll Cardiol 2021 Nov 23;78(21)2042-2056, P Palau, J Seller, E Domínguez, C Sastre, JM Ramón, R de
La Espriella, E Santas, G Miñana, V Bodí, J Sanchis, A Valle, FJ Chorro, P Llácer, A Bayés-Genís, J Núñez


heart-deseas-and-prevention.jpg

Η εφαρμογή απλών κανόνων καρδιαγγειακής πρόληψης είναι στις μέρες μας ελλειπής. Σημαντικό μερίδιο ευθύνης σε αυτό, για διάφορου λόγους, έχουμε και εμείς οι γιατροί.

Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία προτείνει σε μια πρόσφατη ανακοίνωση μια απλή κλινική προσέγγιση και την υιοθέτηση μιας στρατηγικής, με την οποία αναμένεται καλύτερη συμμόρφωση σε απλές καθημερινές πρακτικές που θα βελτιώσουν την υγεία της καρδιάς μας.

Προτείνεται λοιπόν το μοντέλο 5Α (assess, advise, agree, assist, and arrange). Σύμφωνα με αυτό, θα πρέπει ο γιατρός καταρχήν να εκτιμά τις διατροφικές συνήθειες, το επίπεδο φυσικής άσκησης και τον βαθμό έκθεσης σε βλαπτικούς παράγοντες (κάπνισμα). Ακολούθως είναι απαραίτητο να δίνει συγκεκριμένες συμβουλές και να συναποφασίζει με τον ασθενή το πλάνο αντιμετώπισης.

Έπειτα πρέπει να παρέχεται όπου είναι δυνατόν βοήθεια (πχ ενημερωτικό υλικό, παραπομπή σε διατροφολόγο, μέθοδοι διακοπής του καπνίσματος). Τέλος, απαραίτητο για την συμμόρφωση στους κανόνες καρδιαγγειακής πρόληψης, είναι να καθορίζεται ραντεβού για επανέλεγχο και επαναξιολόγηση.

Σχετική αναφορά:

Circulation
Strategies for Promotion of a Healthy Lifestyle in Clinical Settings: Pillars of Ideal Cardiovascular Health:
A Science Advisory From the American Heart Association
Circulation 2021 Oct 25;[EPub Ahead of Print], PM Kris-Etherton, KS Petersen, JP Després, CAM Anderson, P Deedwania, KL Furie, S Lear, AH Lichtenstein, F Lobelo, PB Morris, FM Sacks, J Ma


genetic-check-dna.jpg

Η αξία του γενετικού ελέγχου σε ασθενείς με διατατική μυοκαρδιοπάθεια.

Η πρόοδος της γενετικής είναι πλέον εμφανής σε όλες τις ιατρικές ειδικότητες και διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο τόσο στο διαγνωστικό όσο και στο θεραπευτικό κομμάτι.

Σε μια πρόσφατη έρευνα αναδρομικού τύπου, αναζητήθηκε η προγνωστική αξία του γενετικού ελέγχου ασθενών με μη ισχαιμική διατατική καρδιοπάθεια στην τελική τους έκβαση.

Διαπιστώθηκε ότι οι ασθενείς με χαμηλό κλάσμα εξώθησης (EF<35%) και θετικό γενετικό έλεγχο (ιδιαίτερα οι λαμινοπάθειες) εκδηλώνουν την πιο δυσμενή κλινική πορεία. Αντίθετα η διατατική μυοκαρδιοπάθεια με αρνητικό γενετικό έλεγχο έχει καλύτερη πρόγνωση. Η ανάλυση του DNA των ασθενών φαίνεται ότι μπορεί να διαμορφώσει κλινικές αποφάσεις όπως η τοποθέτηση εμφυτεύσιμου απινιδωτή (ICD) ή η χρήση συσκευών υποβοήθησης.

Σχετική αναφορά
Journal of the American College of Cardiology
Association of Genetic Variants With Outcomes in Patients With Nonischemic Dilated Cardiomyopathy
J Am Coll Cardiol 2021 Oct 26;78(17)1682-1699.


to-asvestio-kai-i-aporrofisi-tou.jpg

Σκορ ασβεστίου (Calcium score) στεφανιαίων αρτηριών : σε ποια ηλικία πρέπει να γίνεται για πρώτη φορά η εξέταση.

Η ταχεία σάρωση των στεφανιαίων αγγείων και ο υπολογισμός του βαθμού εναπόθεσης ασβεστίου στα στεφανιαία αγγεία, είναι μια εξέταση που χρησιμοποιείται συνήθως σε ενήλικες ηλικίας 40-75 ενδιάμεσου καρδιαγγειακού κινδύνου. Αποσκοπεί στην διαστρωμάτωση του ρίσκου ενός ατόμου και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ώστε να αποφασιστεί η θεραπευτική προσέγγιση.

Σε μια πρόσφατη δημοσίευση, γίνεται προσπάθεια να προσδιοριστεί η ιδανική ηλικία στην οποία ένας ενήλικας θα πρέπει να υποβάλλεται για πρώτη φορά σε μια τέτοια εξέταση. Σύμφωνα με την μελέτη, που βασίστηκε κυρίως σε επιδημιολογικά δεδομένα, η ιδανική ηλικία για τους άνδρες είναι 42.3 έτη και για τις γυναίκες 57.6, όταν αυτοί δεν έχουν προδιαθεσικούς παράγοντες.

Η παρουσία σακχαρώδους διαβήτη μεταβάλλει τα δεδομένα, καθώς έχει αποδειχτεί ότι συμβάλλει στην δημιουργία πρώιμης αθηρωματικής νόσου. Σε διαβητικούς ασθενείς λοιπόν, μπορεί να επιβάλλεται για διαγνωστικούς σκοπούς η εξέταση να γίνεται 5.5-7.3 χρόνια νωρίτερα. Άλλοι παραδοσιακοί παράγοντες κινδύνου, όπως η αρτηριακή υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία, το κληρονομικό ιστορικό και το κάπνισμα θα πρέπει να οδηγούν στην εξέταση κατά 3.3-4.3 χρόνια νωρίτερα.

Στην συγκεκριμένη δημοσίευση υπενθυμίζεται ότι η ακτινοβολία που δέχεται το σώμα κατά την συγκεκριμένη εξέταση είναι μικρότερη από την αντίστοιχη της μαστογραφίας. Ως εναλλακτική εξέταση, ώστε να αξιολογείται το αθηρωματικό φορτίο κάποιου, προτείνεται η υπερηχογραφική απεικόνιση των καρωτίδων και των μηριαίων αρτηριών. Διευκρινίζεται ωστόσο, η μεγαλύτερη αξιοπιστία και προγνωστική σημασία που έχει ο προσδιορισμός του σκορ ασβεστίου των στεφανιαίων αγγείων.

Σχετική αναφορά:
Modeling the Recommended Age for Initiating Coronary Artery Calcium Testing Among At-Risk Young
Adults
J Am Coll Cardiol. 2021;78:1573-1583, 1584-1586
Omar Dzaye, Alexander C. Razavi, Zeina A. Dardari, Leslee J. Shaw, Daniel S. Berman, Matthew J. Budoff,
Michael D. Miedema, Khurram Nasir, Alan Rozanski, John A. Rumberger, Carl E. Orringer, Sidney C.
Smith, Ron Blankstein, Seamus P. Whelton, Martin Bødtker Mortensen, and Michael J. Blaha


Heart-failure-in-pregnancy-and-kids.jpg

Η συμπληρωματική λήψη βιταμινών και διατροφικών συμπληρωμάτων αποτελεί ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα.

Οι διατροφικές συνήθειες μια εγκύου διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην φυσιολογική ανάπτυξη και ωρίμανση του εμβρύου. Αντίθετα, το κάπνισμα και το αλκοόλ είναι πολύ πιθανό να έχουν βλαπτική επίδραση.

Σε μια πρόσφατη έρευνα, και σε σύνολο 64000 γεννήσεων, σε διάστημα 5 ετών, διαπιστώθηκε ότι η συστηματική λήψη φολικού οξέως είναι προστατευτική στον κίνδυνο εμφάνισης συγγενούς καρδιακής βλάβης. Μάλιστα, το φολικό οξύ αποδείχτηκε να είναι ακόμα πιο ευεργετικό όταν λαμβάνεται από τις γυναίκες πριν την σύλληψη.

Σχετική αναφορά :
The Journal of Pediatrics
Maternal Periconceptional Folic Acid Supplementation and Risk for Fetal Congenital Heart Defects
J Pediatr 2021 Sep 08;[EPub Ahead of Print], D Wang, L Jin, J Zhang, W Meng, A Ren, L Jin


Calcium-Heart-Score.jpg

Ο βαθμός εναπόθεσης ασβεστίου στις στεφανιαίες αρτηρίες (Coronary Artery Calcium score) αποτελεί ένα δείκτη που μπορεί αρκετά εύκολα και γρήγορα να προσδιοριστεί με την χρήση της αξονικής τομογραφίας. Τα υψηλά επίπεδα του συγκεκριμένου σκορ παραδοσιακά σχετίζονταν με αυξημένο φορτίο αθηρωματικής πλάκας και αποτελεί ένα από τα κριτήρια που καθορίζουν την θεραπευτική αντιμετώπιση αυτών των ασθενών, είτε με φαρμακευτική ή επεμβατική αντιμετώπιση.

Σε πρόσφατες μελέτες διαπιστώθηκαν ανεξήγητα υψηλά σκορ ασβεστίου σε αθλητές, ιδιαίτερα σε αυτούς που συμμετέχουν σε αγωνίσματα αντοχής. Διατυπώθηκε μάλιστα αρχικά η άποψη ότι η αυξημένη καταπόνηση της καρδιάς εξαιτίας της άσκησης είναι η αιτία αυτού του ευρήματος. Αυτό έθεσε σε αμφισβήτηση τα οφέλη της άσκησης, ιδιαίτερα όταν αυτή γίνεται υπέρμετρη.

Παρόμοια ευρήματα παρουσιάζονται σε πρόσφατη δημοσίευση. Ανάμεσα σε 25485 συμμετέχοντες επιβεβαιώθηκε η γραμμική συσχέτιση της άσκησης με το σκορ ασβεστίου. Η εντατικοποίηση μάλιστα της άσκησης συνοδεύτηκε και με ταχύτερη εναπόθεση ασβεστίου στα αγγεία.

Οι συγγραφείς του άρθρου τονίζουν ότι το εύρημα αυτό δεν πρέπει να θεωρηθεί ως ένδειξη δυσμενούς επίδρασης της άσκησης στην καρδιά. Αντίθετα, η εμφάνιση υψηλού σκορ ασβεστίου σε αυτά τα άτομα θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως ένδειξη επούλωσης και σταθεροποίησης μιας υφιστάμενης αθηρωματικής πλάκας. Όταν λοιπόν διενεργείται μια τέτοια εξέταση, ο γιατρός θα πρέπει να γνωρίζει το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας του ασθενούς, και να το λαμβάνει σοβαρή υπόψη στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.

Σχετική αναφορά
Sung K, Hong YS, Lee J, et al. Physical activity and the progression of coronary artery calcification. Heart
Published Online First: 20 September 2021


Heart-Disease-and-pills-drugs-Image.jpg

Η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων της μελέτης EMPEROR-preserved διευρύνει ακόμα περισσότερο τις ενδείξεις και εφαρμογές του φαρμάκου empagliflozin.

Παρόλο που σχεδιάστηκε αρχικά για την αντιμετώπιση του σακχαρώδους διαβήτη, η χρήση του έχει ήδη αποδειχτεί ιδιαίτερα ευεργετική στην καρδιακή ανεπάρκεια με χαμηλό κλάσμα εξώθησης, μειώνοντας την νοσηρότητα και θνητότητα των ασθενών.

Η μελέτη EMPEROR-preserved συμπεριέλαβε ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης. Με τα διαγνωστικά κριτήρια όπως έχουν πλέον καθοριστεί για αυτή την νοσολογική οντότητα, αντιλαμβανόμαστε ότι ένας πολύ σημαντικός αριθμός συνανθρώπων μας έχει να επωφεληθεί σε μεγάλο βαθμό. Η ελάττωση των νοσηλειών που παρουσιάζεται να παρέχει το empagliflozin σε αυτούς τους ασθενείς αυτομάτως το καθιστά ένα σημαντικό θεραπευτικό εργαλείο.

Η αντιμετώπιση του αυξημένου ενδαγγειακού όγκου, της υπεργλυκαιμίας και της υψηλής αρτηριακής πίεσης που επιτυγχάνει το συγκεκριμένο φάρμακο λειτουργεί ταυτόχρονα σε όλες τις νοσηρές καταστάσεις που οδηγούν στην παθογένεση του συνδρόμου της καρδιακής ανεπάρκειας με διατηρημένο κλάσμα εξώθησης.

Αναμένεται μάλιστα ότι σύντομα και άλλα φάρμακα της ίδιας κατηγορίας (όπως το dapagliflozin) θα αποκτήσουν ένδειξη εφαρμογής σε αυτούς τους ασθενείς.

Σχετική αναφορά
The New England Journal of Medicine
Empagliflozin in Heart Failure With a Preserved Ejection Fraction
N. Engl. J. Med 2021 Aug 27;[EPub Ahead of Print]



Dr_Yiannis_panagiotides_logo

Είναι αδύνατο να ξέρει την ιατρική, αυτός που δεν ξέρει ακριβώς τι είναι ο άνθρωπος. ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ




Dr_Yiannis_panagiotides_logo

Είναι αδύνατο να ξέρει την ιατρική, αυτός που δεν ξέρει ακριβώς τι είναι ο άνθρωπος. ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ






Copyright by Dr Yiannis Panayiotides 2018. All rights reserved.



Copyright by Dr Yiannis Panayiotides 2018. All rights reserved.